در افسانه‌ها آمده‌است که شیراز فرزند تهمورث (از پادشاهان سلسله پیشدادیان) شهر شیراز را تأسیس کرد و نام خود را به آن بخشید. به روایتی دیگر، نام این دیار، «شهرراز» بوده که به اختصار شهراز و شیراز خوانده شده‌است. شیراز در دوره‌ای به انشان معروف بوده و شاه انشان (شاهنشاه) اعتباری برای حاکم شیراز بوده.

در حالی که بر اساس تحقیقات «تدسکو» شیراز به معنای مرکز انگور خوب است، «ابن حوقل»، جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری، علت نام‌گذاری شیراز را شباهت این سرزمین به اندرون شیر می‌داند، چرا که به قول او عموماً خواربار نواحی دیگر به آنجا حمل می‌شد و از آنجا چیزی به جایی نمی‌بردند. بنا به نوشته کتاب «صورالاقالیم»، از جهت وجود دام‌های بسیار در دشت شیراز، آنجا را «شیرساز» نامیده‌اند و سرانجام به نقل از مردم عامیانه، شیراز از شی به معنای شیب و دراز به معنی طولانی ساخته شده است. در گذشته شیراز را شیدراز به معنای شیب بلند می‌خوانده‌اند. چون سطح این جلگه دارای شیب زیاد و طولانی است. حتی هم اکنون به محل‌های پایین شیراز، شی بازار یا شیب بازار می‌گویند. بنا بر یک نظر دیگر، شیراز از دو بخش «شی» و «راز» تشکیل شده و به معنای راز طولانی می‌باشد یا رازی که زمان آن را فاش خواهد کرد. عده‌ای بر این باورند که این راز همان معبد سلیمان است.

مجتمع فرهنگی تجاری توریستی خلیج فارس

در اشعاری از شاهنامه فردوسی به مناسبت‌هایی از شیراز یاد شده و نیز استخری در کتاب مسالک و ممالک که در نیمه اول قرن چهارم هجری تألیف شده، راجع به آثار و بقایای فرهنگی قبل از اسلام، در شیراز می‌گوید:

شیراز قلعه‌ای به نام شاه موبد دارد. وی همچنین از دو آتشکده به نام هایکارستان و هرمز در آن سرزمین یاد می‌کند.

در گفتار استخری شیراز سیزده ناحیه (طسوج) دارد که در هر کدام از آنها قراء و کشتزارهایی موجود است که متصل به هم قرار گرفته‌اند. همچنین نظر ابن بلخی که در روزگار ملوک فرس، شیراز ناحیتی بود و حصاری چند بر زمین، می‌تواند روشنگر قدمت شیراز، به عنوان یک سرزمین مسکون و آباد باشد. شیرازی‌ها بیشتر در غذاهایشان از گیاهان دارویی همچون آویشن، پودن، بانونه، سبزه و سیرموک استفاده می‌کنند. یکی از غذاهای خوشمزه شیرازی کلم پلو است. یکی دیگر از غذاهای معروف کوفته سبزی شیرازی است.

شهر باستانی شیراز در طی گذشت ایام به القاب گوناگونی شهرت داشته و از آن جمله دارالملک، دارالعلم و ملک سلیمان می‌باشد. اما شاید مشهورترین و قدیمی ترین لقب شیراز همان ملک سلیمان است و به این خاطر بر بسیاری از بناهای قدیمی شهر همچون عمارات باغ نظر، سردر بازار مشیر و نارنجستان قوام تصویرهایی از حضرت سلیمان نقش شده‌است که معمولاً وی را بر تختی نشسته و در وسط مجلس نشان می‌دهد و عده‌ای از وزرا و تعدادی از دیوها گوش به فرمان او در اطرفش ایستاده‌اند و تعدادی از حیوانات وحشی و اهلی نیز در بین گل‌ها و درختان و به دور حضرت سلیمان ترسیم شده‌اند. همچنین در بعضی کتب نقل شده‌است که در حدود قرن هفتم هجری عده‌ای از عرفا و زهاد از بغداد به طرف شیراز حرکت کرده‌اند تا مسجد سلیمان را زیارت کنند و زیارت آن را دارای ثواب‌های فراوان می‌دانسته‌اند.

این اطلاعات از سایت بسیار معروف اطلاع رسانی ویکیپیدیا تهیه شده است